نموده شد كه اگر معده ممتلى از غذا بود يا از شدت جوع صفرا به معده ريخته باشد لازم است كه در اين وقت غذا هيچ نشايد خورد و به تخليه معده از غذا در امتلا و تنقيهء صفرا در انصباب مرار بايد كوشيد و بعد معاودت شهوت طعام بايد داد . و آثار انصباب مرار از سوء مزاج معده توان يافت . اما فائدهء تقديم لطيف در صورت اعتدال جوع آن است كه چون حرارت در قعر معده بيشتر است لطيف را زود خواهد پخت و قبل از آن كه هضم در غليظ دخل كند صفوت آن را مندفع خواهد ساخت جانب جگر . و معلوم شده كه تناول غليظ بر لطيف بعد هضم لطيف باك ندارد و اين نيز در همان حكم است به خلاف آن كه در لطيف و غليظ تفاوت كمتر باشد در لطافت و غلظ ، كه در اين تقدير ، تقديم غليظ مستحسن است كما ذكرناه مرارا . اما فائده تقديم غليظ در صورتى كه اشتهاى مفرط باشد و معده خالى آن است كه چون معده شديد الافتقار به غذا است به مجرد ورود بر آن مشتمل خواهد شد و بنا بر اشتداد حرارت جوع ، زودتر خواهد پخت و ورود غذاى لطيف بعد او حيرت‌افزا نخواهد گشت به واسطهء عدم بقاى مخالفت بين الغذائين ، چه ظاهر است كه غذاى اول از حرارت مشتده چون به سرعت و فورا قبول نضج مىكند و بعد آن غذاى ثانى در اعالى معده وارد مىگردد هر دو غذا جهت تحقق مشاكلت فيما بين در حكم متحدين مىباشند و در اتمام هضم شريك ، به خلاف آن كه در چنين صورت لطيف را مقدم كنند كه اگر وى از جمله اغذيه سريع الفساد است بنا بر فرط حرارت جوع ، مستحيل به فساد خواهد شد ، لأنه باللطافة لا يفي الهضم في المعدة المشتعلة بالجوع يعنى استيفاى هضم نمىتواند كرد در شكم كه شعله از حرارت برآورده باشد از سبب گرسنگى ، پس غليظ كه عقب او وارد خواهد شد وى نيز فاسد مىشود . و اگر غير سريع الفساد است لا محاله معده بر وى به شدت و رغبت مشتمل خواهد شد جهت افتقار او به غذا و سهولت حصول تغذيه از وى ، پس غليظ كه بعد وى خورده شود چون كه هضم او دير مىشود لاجرم موجب تحيّر طبع و تنفر معده از استيفاى هضم لطيف خواهد شد و در وى فساد خواهد افتاد و بدان سبب غليظ نيز فاسد خواهد شد . و ايضا بدانند كه تناول نان فقط ، معده را خراب مىكند و آنچه منقول شده كه قدما يك وقت نان مىخوردند مراد آن است كه بدون گوشت با شيرينى مناسب مىخوردند ، نه آن كه نان صِرف مىخوردند ، كما نص عليه القرشي في شرح القانون . و ايضا معلوم نمايند كه استعمال غذاى رقيق لغزندهء سريع الهضم همراه غذاى صلب غسر الهضم اصلا روا نيست و تقديم و تأخير سود ندارد ، بهر آن كه طعام لغزنده چون زود از معده به امعا مىرود ، غذاى ثانى را نيز مزلق مىسازد ، قبل بود يا بعد ، در صورت تقديم ظاهر است كه چون غذاى مذكور منحدر خواهد شد ، بعض اجزاى غليظ نيز به به تبع او منحدر خواهد شد هضم نايافته . و در حالتى كه عقب غليظ خورند نمىتواند كه